VSC: Na i ryfel Trump ar Venezuela!

Mae’r cyfraniad hwn, gan Dr Francisco Dominguez o ymgyrch Undod Venezuela, yn amlinellu rhai o’r materion allweddol ynghylch y cynnydd Americanaidd yn y Caribî ynghylch Venezuela.

Ers derbyn y cyfraniad hwn, rydym wedi gweld, yn enwedig yng nghylch newyddion America, ffocws newydd ar anghyfreithlondeb gweithredoedd cyfundrefn Trump, gan gynnwys llofruddiaethau all-gyfreithiol pellach wedi’u cadarnhau o sifiliaid a amheuir.

I CND Cymru, nid yw hyn yn ymwneud â ‘chymryd ochr’ mewn gwrthdaro, na chefnogi un llywodraeth neu’r llall. Nid ydym yn cymeradwyo llywodraeth yr Unol Daleithiau na llywodraeth Venezuela. Yn hytrach, mae ein hundod a’n dealltwriaeth wedi’i wreiddio mewn ewyllys ar y cyd i weld cyfraith ryngwladol yn cael ei chynnal, a bod gweithredoedd ymosodol ar boblogaeth sifil yn cael eu gweld fel y troseddau erchyll ydyn nhw.

“Dros yr ychydig fisoedd diwethaf, mae’r Arlywydd Trump a’r Ysgrifennydd Gwladol Marco Rubio, yn seiliedig ar gelwydd aruthrol – bod Venezuela yn “wladwriaeth narco-derfysgol” sy’n cael ei rhedeg gan y Cartel de los Soles nad yw’n bodoli – wedi dwysáu eu hymosodiad hirhoedlog yn erbyn Venezuela. Maent wedi defnyddio’r armada lyngesol fwyaf ym Môr y Caribî ers degawdau, gan gynnwys amrywiaeth o longau rhyfel, llong danfor niwclear, awyrennau rhyfel, yr USS Gerald Ford – y cludwr awyrennau mwyaf yn y byd, sy’n gallu cario dros 75 o awyrennau milwrol – a llawer mwy. Y targed: Venezuela.

Hyd yn hyn, mae lluoedd yr Unol Daleithiau wedi ymosod ar 20 o gychod bach yn y Caribî a Dwyrain y Môr Tawel, gan honni eu bod yn ymwneud â masnachu cyffuriau ond heb gyflwyno unrhyw dystiolaeth. Mae dros 75 o bobl wedi cael eu lladd yn yr ymosodiadau hyn. Mae’r llofruddiaethau mympwyol hyn wedi cael eu condemnio fel llofruddiaethau all-gyfreithiol. Mae Trump wedi awdurdodi’r CIA i gynnal gweithrediadau cudd ac wedi gorchymyn i luoedd yr Unol Daleithiau nodi targedau tir y tu mewn i Venezuela.

Mae honiadau’r Unol Daleithiau, o dan arweinyddiaeth yr Arlywydd Maduro, fod Venezuela yn wlad ‘narco-derfysgaeth’ sy’n ymwneud â masnachu cyffuriau ar raddfa fawr yn cael eu gwrthbrofi gan Adroddiad Cyffuriau’r Byd awdurdodol y Cenhedloedd Unedig yn 2025 – sy’n ystyried Venezuela yn chwaraewr bach yn y fasnach narcotig – a lle mae hefyd yn cael ei ddatgan bod dros 80% o’r cocên a’r fentanyl sy’n dod i mewn i’r Unol Daleithiau yn defnyddio llwybrau’r Cefnfor Tawel (lle nad oes gan Venezuela arfordir) a dim ond tua 10% sy’n mynd ar draws Môr y Caribî.

Ar hyn, mae’r New York Times yn adrodd, “Mae ffocws Mr. Trump ar Venezuela yn groes i realiti: Mae’r mwyafrif helaeth o gocên yn cael ei gynhyrchu a’i smyglo mewn mannau eraill yn America Ladin, yn ôl data o’r Unol Daleithiau, Colombia a’r Cenhedloedd Unedig. Ac nid yw Venezuela yn cyflenwi fentanyl o gwbl, meddai arbenigwyr”. Mae Asiantaeth Gorfodi Cyffuriau’r Unol Daleithiau wedi adrodd bod y rhan fwyaf o’r cyffuriau sy’n dod i mewn i’r Unol Daleithiau yn dod o’r Andes, Canolbarth America, a Mecsico.

Mae gweithredoedd ymosodol yr Unol Daleithiau wedi cael eu condemnio ledled y byd fel rhai annerbyniol ac fel rhai sy’n torri cyfraith ryngwladol yn amlwg. Mae’r rhai sy’n condemnio’r Unol Daleithiau yn cynnwys y Cenhedloedd Unedig, arbenigwyr y Cenhedloedd Unedig, y G77 + Tsieina, Uwchgynhadledd CELAC-EU, gwledydd ALBA-TCP, a hyd yn oed y Pab Leo XIV. Ar ben hynny, mae Ffrainc wedi condemnio’r ymgasgli milwrol gan yr Unol Daleithiau yn y Caribî ac mae’r DU a Colombia wedi atal rhannu cudd-wybodaeth gyda’r Unol Daleithiau oherwydd anghyfreithlondeb yr ymosodiadau. Mae gweithredoedd Trump hefyd wedi wynebu beirniadaeth ddomestig. Mae Democratiaid yn yr Unol Daleithiau wedi ceisio cyfyngu ar bwerau rhyfel Trump trwy benderfyniad a gafodd ei drechu o drwch blewyn.

Mae Venezuela yn wlad gyfoethog gyda chronfeydd mwynau helaeth, ond i’r Unol Daleithiau y wobr yw ei holew. Yn 2023, cyfaddefodd Trump ei hun yn gyhoeddus ei fod am ddymchwel Maduro i sicrhau rheolaeth dros olew Venezuela, gan adlewyrchu’r ffordd y broliodd yn 2020 ei fod yn meddiannu rhanbarthau cyfoethog olew crai Syria yn filwrol er mwyn “cymryd yr olew”. Y gwir reswm y tu ôl i ymgasgliad milwrol yr Unol Daleithiau yn y Caribî: cymryd meddiant o gronfeydd olew mwyaf Venezuela yn y blaned.

Etholwyd Hugo Chávez yn Arlywydd ym 1998 ac, mewn her i neo-ryddfrydiaeth, dechreuodd ddefnyddio cyfoeth olew i drawsnewid y wlad drwy fesurau pellgyrhaeddol gan gynnwys gofal iechyd, addysg, ailddosbarthu tir a rhaglenni gwrthdlodi. Mae’r Unol Daleithiau, ar y cyd â’r elit asgell dde eithafol yn Venezuela, wedi ceisio dadsefydlogi’r wlad a gweithredu ‘newid cyfundrefn’.

Yn 2002, disodlwyd Chávez dros dro gan gip milwrol a gefnogwyd gan yr Unol Daleithiau cyn i wrthryfel poblogaidd digymell ei adfer i’r arlywyddiaeth. Ers hynny mae’r Unol Daleithiau wedi ceisio dadsefydlogi’r wlad drwy ariannu grwpiau gwrthbleidiol yn helaeth i geisio – yn aflwyddiannus – ennill etholiadau, ynghyd ag ymgyrchoedd camwybodaeth i ynysu’r wlad, ymgyrchoedd trais stryd, rhagor o ymdrechion cip, ymosodiadau gan hurfilwyr a ‘sabotage’ domestig.

Yr arf mwyaf niweidiol gan yr Unol Daleithiau yn erbyn Venezuela fu’r 1,050 o sancsiynau economaidd, anghyfreithlon o dan gyfraith ryngwladol, a gynlluniwyd i ddinistrio’r economi a dod â’r wlad i’w phen-gliniau. Yn ystod arlywyddiaeth gyntaf Trump, fe wnaeth y sancsiynau analluogi economi Venezuela gan arwain at ostyngiad o 99% mewn refeniw olew a dros gant mil o farwolaethau diangen.

Mae ymrwymiad Venezuela i annibyniaeth America Ladin a’i gwrthwynebiad i neo-ryddfrydiaeth yn anathema i ymrwymiad parhaus yr Unol Daleithiau i Athrawiaeth Monroe. Byddai dymchwel Venezuela yn ergyd gorfforol i fudiadau a llywodraethau chwith ledled America Ladin, yn enwedig Ciwba sydd wedi’i blocio a Nicaragua sydd wedi’i sancsiynu’n drwm.

Mae ein Datganiad Argyfwng gan y VSC yn tynnu sylw at y ffaith “bod gan yr Unol Daleithiau hanes hir o ymyrraeth yn y cyfandir, lle mae’r hyn a elwir yn “newid cyfundrefn” wedi achosi dioddefaint eang a niwed parhaol. Rydym yn gwrthod y cynnydd milwrol hwn ac yn galw ar bawb sy’n sefyll dros heddwch i ddweud yn glir: Na i ryfel Trump ar Venezuela.”